U bent hier

Foto's: © BELAM 2019-2020

Na de reeks succesvolle missies van vorige jaren heeft het internationaal team van Belgische, Turkse en Japanse wetenschappers, onder leiding van VUB prof dr. Steven Goderis, dit jaar niet minder dan 66 meteorieten, goed voor in totaal meer dan 8 kg, gerecupereerd op Antarctica. Ze deden dit in de blauwe ijsvelden van Nansen, ten zuiden van het Princess Elisabeth-station. Ze verzamelden ook enkele duizenden micrometeorieten, kosmische stofdeeltjes met een diameter van minder dan 2 mm uit de bergtoppen van het Sør Rondanegebergte in de buurt van het station. Het onderzoek werd gefinancierd door het Belgisch Wetenschapsbeleid (BELSPO), met logistieke steun van de International Polar Foundation (IPF).

 

Het team verbleef van 15 januari tot en met 6 februari op het onderzoeksveld. Meteorieten zijn te vinden op blauwe ijsvelden. Dat zijn plaatsen waar bergketens omhoog worden geduwd en het ijs wordt geërodeerd door sterke katabatische winden of valwinden. Het verzamelen van meteorieten gebeurt er sinds de jaren 70 op systematische wijze, omdat elke meteoriet informatie bevat over de vorming en de evolutie van het zonnestelsel en hemellichamen zoals de aarde, de maan en Mars, over de aanwezigheid van water, vluchtige stoffen en organisch materiaal op aarde, planetaire botsingen in het geologische verleden, enz.

 

“Elke nieuwe (micro)meteoriet vormt een essentieel onderdeel van de puzzel die we proberen op te lossen”, zegt prof. dr. Steven Goderis van de VUB-onderzoeksgroep Analytical, Environmental and Geo- Chemistry (AMGC). “Soms leren we over enorme planetaire botsingen die plaatsvinden in het vroege zonnestelsel, de volgende keer vinden we prebiotische moleculen die nodig zijn voor de evolutie van het leven.”

 

Dit jaar gebeurde de collectie onder extreem harde omstandigheden. De temperaturen op het plateau varieerden tussen -40 en -45˚C. Tijdens de meteorietenzoektochten werd een V-vormige formatie gehandhaafd met meestal 15-50 m afstand tussen de sneeuwscooters, afhankelijk van het dagelijkse zicht. De oogst is dit jaar bijzonder te noemen vooral met betrekking op de soorten meteorieten die gevonden werden. Het team vond onder andere twee achondrieten (steenachtige meteoriet van de aardmantel), en verschillende koolstofhoudende chondrieten, dat zijn de meest primitieve meteorieten die qua samenstelling vergelijkbaar zijn met zonnenevel.

 

De meteorieten worden eerst naar het Nationaal Instituut voor Poolonderzoek in Tokio gestuurd voor een gedetailleerde classificatie, daarna komt de helft terug naar het Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen in België waar ze beschikbaar zullen zijn voor onderzoek. De mooiste stukken krijgt het publiek te zien.

The meteorite search takes place by skidoo on the blue ice fields, often covered by snow and snow dunes, called sastrugi.

When a meteorite is found in the field, GPS position and designated are noted, after which the rock is put in a plastic bag.

Typical appearance of a meteorite on the Nansen blue ice field: dark, dense, morphologically distinct rocks, sometimes with fusion crust as the result of the passage through the atmosphere appear.

Micrometeorites recovered from the Sør Rondane Mountains, largest one 0.5 mm in diameter.